Acrylamide: meenemen of hier opeten?

In 2002 ontdekten Zweedse onderzoekers dat er onverwacht veel acrylamide zat in bepaalde voedingsmiddelen. Inmiddels is er een link gelegd tussen die stof in de voeding en kanker bij mensen. Waar zit acrylamide in en hoe kunnen we de stof vermijden?

 


Mensen die grote hoeveelheden acrylamide consumeren, een stof die veel voorkomt in chips, patat, (ontbijt)koek en koffie, kunnen een verhoogd risico van nierkanker oplopen. In opdracht van de Nederlandse Voedsel en Waren Autoriteit (VWA) zijn de gegevens geanalyseerd uit de Netherlands Cohort Study over voeding en kanker waaraan meer dan 120.000 mannen en vrouwen in de leeftijd van 55 tot 69 deelnamen. Van een steekproef van 5000 mensen werd de consumptie van acrylamide geschat op basis van een vragenlijst en chemische analyse van alle betrokken Nederlandse voedingsmiddelen. Ten opzichte van diegenen die de kleinste hoeveelheid consumeerden (9,5 mcg/dag) hadden diegenen met de hoogste inname (40,8 mcg/dag) 59 procent meer kans dat ze nierkanker kregen1.
Deze verontrustende bevindingen kwamen naar buiten slechts enkele maanden nadat dezelfde onderzoekers een verband hadden gerapporteerd tussen acrylamide via de voeding en kanker van de eierstokken en het baarmoederslijmvlies. Met behulp van dezelfde database en onderzoeksopzet ontdekten ze dat het risico van eierstokkanker en kanker van het baarmoederslijmvlies bij vrouwen steeg naarmate ze meer acrylamide consumeerden. Onder niet-rokers hadden diegenen die het meeste acrylamide (40,2 mcg/dag) consumeerden, een twee keer zo hoog risico dat ze kanker van de eierstokken of het baarmoederslijmvlies kregen als diegenen die het minste (8,9 mcg/dag) consumeerden2.
Vanwege deze en soortgelijke bevindingen elders heeft de Amerikaanse waakhond voor de voeding en geneesmiddelen, de FDA, zijn informatie en adviezen over acrylamide bijgewerkt.

Wat is acrylamide?
Maar wat is acrylamide nu precies voor stof en hoe komt hij in ons eten? Acrylamide is ingedeeld in de groep stoffen die mogelijk kankerverwekkend zijn bij mensen. Het wordt gebruikt in cosmetica, plastics en voedselverpakkingen. Lang werd aangenomen dat mensen aan deze stof werden blootgesteld door de sigaretten die ze rookten of wanneer ze beroepsmatig met deze stof te maken hadden. In Zweden werd echter ontdekt dat acrylamide in een groot aantal veelgebruikte voedingsmiddelen zit, vooral gefrituurde of gebakken producten met veel koolhydraten3,4.
Deze bevindingen veroorzaakten internationaal bezorgdheid en werden vervolgens geverifieerd door wetenschappers in Engeland, Amerika, Nederland, Zwitserland en Noorwegen. Het blijkt dat acrylamide een natuurlijk bijproduct is wanneer bepaalde voedingsmiddelen bij hoge temperaturen worden klaargemaakt, zowel thuis als in de horeca. De vorming van acrylamide begint bij temperaturen van 120o C maar de optimale temperatuur is 140-180o C. Hoe heter en langer iets gebakken wordt, des te meer acrylamide ontstaat er5.
Voedingsmiddelen waar deze stof in zit zijn frites, chips, gebakken of gefrituurde aardappelen, ontbijtgranen, (ontbijt)koek, crackers en zelfs koffie. Acrylamide lijkt niet te ontstaan bij koken, stomen of bereiding in de magnetron.

 

Tags
frites, chips, gefrituurde aardappelen, ontbijtgranen, (ontbijt)koek, crackers, Joanna Evans

Lees het hele artikel:

Bestel dit nummer of    log in als u abonnnee bent.