De problemen van overgewicht zijn vaak in het nieuws en onze dokters weten vaak niet hoe ze hun zwaarlijvige patiënten kunnen stimuleren af te vallen. Er is nu een onderzoeksteam dat een zeer effectieve methode heeft ontdekt: betaal het gewichtsverlies uit in harde munt.
De onderzoekers van de University of Pennsylvania School of Medicine testten drie programma’s voor gewichtsverlies bij een groep van 57 mensen met een body mass index (BMI) tussen de 30 en 40 (overgewicht = obesitas). In een periode van vier maanden viel de groep die met geld gemotiveerd werd, significant meer af dan diegenen die geen beloning kregen. In de beloonde groep viel ongeveer de helft de nagestreefde 7,3 kilo af. Hoewel deze vorm van belonen succesvol was, vragen de onderzoekers zich wel af of hij ook op de lange termijn werkzaam blijft.
Bron: Journal of the American Medical Association, 2008; 300: 2631-2637
Autokopers en atleten die afgeleid zijn nemen dus vaak zonder nadenken de juiste beslissing. Maar soms moet het verstand het voortouw nemen, bijvoorbeeld wanneer we een probleem analyseren. Dit was te zien bij een experiment waarbij de psycholoog Carol Dwecke aan één groep schoolkinderen na een test vertelde dat ze slim waren, terwijl hij de andere groep feliciteerde omdat ze zo hard gewerkt hadden. Bij een tweede test zakte de score van de ‘slimme’ groep met 20 procent, terwijl die van de ‘harde werkers’ met 30 procent omhoogging. Klaarblijkelijk corrigeerden de harde werkers zichzelf en dachten na over wát ze deden, terwijl de ‘slimmen’ dachten dat ze alleen maar hoefden te komen opdagen.
De pedagoog Ken Robinson gelooft niet zo in de rol van dopamine bij gedachteloze beslissingen. Volgens hem komt intuïtie voort uit het enterogeen zenuwstelsel, dat hij beschrijft als een tweede brein binnen het maag/darmkanaal.
Unaniem zijn deze wetenschappers echter van mening dat we maar weinig weten van de werking van het menselijk brein, van gevoelens en van de manier waarop we beslissingen nemen. Robinson haalt de psycholoog William James aan als hij stelt: ‘De grootste ontdekking van mijn generatie is dat mensen hun leven kunnen veranderen door hun mentale instelling te wijzigen.’ Door onze geest te veranderen verander we ons leven.
Helemaal waar, maar hoe? In dat opzicht weten we nog steeds evenveel als honderd jaar geleden.
Bryan Hubbard
Aanbevolen literatuur
Damasio A. Descartes’ Error: Emotion, Reason and the Human Brain. New York: Grosset/Putnam, 1994
Lehrer J. The Decisive Moment: How the Brain Makes Up its Mind. Edinburgh: Canongate, 2009
Robinson K. The Element. London: Allen Lane, 2009
