Aandoeningen van het gebit en tandvlees, zoals gingivitis en ernstige parodontitis, kunnen diabetes doen escaleren en spelen wellicht zelfs een rol bij het ontstaan ervan. Andersom kan diabetes door een tandvleesaandoening verergeren.
Dat verband is het afgelopen jaar bevestigd door twee baanbrekende onderzoeken. In het ene concludeerden de onderzoekers dat mensen met een tandvleesaandoening een twee keer zo grote kans hadden diabetes te krijgen. In het andere werd ontdekt dat het bijna onmogelijk is om de glucosespiegel onder controle te krijgen bij patiënten die behalve diabetes een tandvleesaandoening hadden.
Bron: JAMA, 2008; 300: 2471-2473
Ook zijn er studies uitgevoerd met menselijke proefpersonen waarin onderzocht werd wat voor effect het had op het ongeboren kind wanneer de moeder tijdens de zwangerschap honger leed. Die ondervoeding bleek niet alleen te leiden tot een reeks ontwikkelingsstoornissen en aandoeningen tijdens de volwassenheid (zoals een laag geboortegewicht, suikerziekte, obesitas, hartziekten, borstkanker en andere kankers), maar hun kleinkinderen bleken ook kleiner dan normaal6,7. De voeding van onze moeder en zelfs onze grootmoeder heeft dus gevolgen voor onze eigen gezondheidstoestand.
Epigenetische effecten zijn trouwens niet altijd nadelig, er zijn namelijk ook effecten gevonden die tegen kanker beschermen. Zo bleek er lunasin vrij te komen in muizen en ratten die deze stof aten. Lunasin is een peptide met een kankerbeschermende werking en komt voor in gerst, sojabonen en tarwe. Hoewel lunasin tegen kanker beschermt, kan het echter geen bestaande kanker genezen8.
In Toronto, Canada, werd uit onderzoek opgemaakt dat met name DNA-veranderingen van belang zijn bij het ontstaan van schizofrenie en bipolaire stoornis. Deze DNA-veranderingen waren niet alleen te zien in de frontale hersenschors maar ook in het sperma9. Overerfde epigenetische afwijkingen zouden er dus toe kunnen bijdragen dat er in bepaalde families zo vaak bipolaire stoornis en schizofrenie voorkomen, aldus Jonathan Mill, hoofdauteur van het onderzoeksrapport10.
Een ander Canadees onderzoek (van de McGill University in Montreal) onthulde belangrijke verschillen in de hersenen van zelfmoordenaars vergeleken met andere overledenen. Hoewel de genetische sequenties (de DNA-volgorde) identiek was, bleek er een verschil in genetische marking (een chemische coating). In alle dertien onderzochte zelfmoordgevallen bleken de betrokkenen in hun jeugd misbruikt te zijn. De oorzaak van de epigenetische veranderingen zou dus een kindertrauma kunnen zijn, al is dit moeilijk met zekerheid vast te stellen11.
Kortom, factoren als dieet, milieu, sociale omgeving, gifstoffen, chronische infecties en familieband blijken de genetische code en de expressie daarvan te kunnen veranderen. Deze veranderingen kunnen bovendien van grootvader op zoon en vervolgens op kleinzoon worden doorgegeven en van grootmoeder op (klein)dochter. Er is steeds meer bewijs dat deze stelling ondersteunt, en daarom zouden wij in onze huidige vervuilde leefomgeving extra alert moeten zijn, niet alleen vanwege onze eigen gezondheid maar ook die van onze kinderen en kleinkinderen. We zullen een radicale omslag moeten maken in ons denken over erfelijkheid en evolutie, waarbij we de mechanismen van Lamarck moeten combineren met de theorieën van Darwin en Dawkins.
Harald Gaier
Harald Gaier is een erkend naturopaat, osteopaat, homeopaat en kruidendeskundige. Hij is werkzaam bij de Allergy and Nutrician Clinic (Harley Street 22, Londen) en het Irish Centre of Integrated Medicine Co., Kildare (www.drgaier.com)
1 Nature, 1952; 169: 278-279
2 Sci Am, 1953; 189: 92-97
3 Evolution, 1956; 10: 1-13
4 Homoeop Res [ezine], December 2006: www.hpathy.com//research/bhatia-miasms-epigenetics.asp
5 Mol Cell Biol, 2003; 23: 5293-5300
6 Paediatr Perinat Epidemiol, 1992; 6: 240-253
7 Eur J Hum Genet, 2002; 10: 682-688
8 Nutr Rev, 2005; 63: 16-21
9 Am J Hun Genet, 2008; 82: 696-711
10 New Sci, 2008; 199: 31-32
11 www.sciencedaily.com/releases/2008/05/080507084001.htm
