Veelgebruikte kleefmiddelen voor kunstgebitten bevatten veel zink, een mineraal dat een aantal chronische gezondheidsklachten kan veroorzaken, vooral als het kleefmiddel langdurig in ruime hoeveelheden gebruikt wordt.
Twee middelen, Fixodent en PoliGrip, bevatten zink in concentraties van 17.000 tot 34.000 mcg/g. Wie dus twee tubes per week gebruikt, stelt zichzelf bloot aan 330 mg zink per dag. Een overmatige blootstelling aan zink veroorzaakt een tekort aan koper, wat kan leiden tot hartritmestoornissen, bloedarmoede, een gestoorde immuunfunctie en neurologische problemen.
Bron: Neurology, 2008; 71: 639-643
Geen ontkomen aan de stoel
Wie dagenlang uren op een stoel zit, geeft zijn ruggengraat niet voldoende beweging waardoor er vocht uit de tussenwervelschijven lekt. De aanvoer van voedingstoffen naar de schijven wordt minimaal doordat deze geen directe bloedtoevoer krijgen, maar afhankelijk zijn van een proces genaamd absorptie. Dat gebeurt, in het geval van de ruggengraat, door drukveranderingen. Aangezien water het hoofdbestanddeel van een tussenwervelschijf is, is het zeer verstandig goed te blijven drinken om te voorkomen dat de tussenwervelschijven uitdrogen. Dagelijks eenderde van het aantal kilo’s lichaamsgewicht in deciliters water drinken is een goede richtlijn3. Wie bijvoorbeeld 60 kilo weegt moet dagelijks 20 deciliter, dus 2 liter kwalitatief goed water drinken.
Wie het grootste deel van de dag zit, krijgt ook te weinig lichaamsbeweging of training om de spieren en banden van de ruggengraat gezond te houden. Naarmate de tussenwervelschijven uitdrogen worden ze dunner, waardoor de banden van de ruggengraat steeds losser gaan zitten. Dat is een veel voorkomende oorzaak van instabiliteit van de ruggengraat met als gevolg vaak ernstigere aandoeningen van de onderrug zoals beklemming van zenuwwortels, herniatie van een tussenwervelschijf of gewrichtsontstekingen die de zenuwwortels en/of het ruggenmerg in de verdringing duwen. De volgende symptomen kunnen een teken zijn van instabiliteit van de ruggengraat.
• Behoefte voelen de eigen gewrichten te manipuleren of herzetten (bijvoorbeeld de nek of rug even ‘knakken’).
• Pijn of ongemak dat verdwijnt door verandering van de houding van de ruggengraat, met name wanneer dezelfde of soortgelijke symptomen terugkomen en weer worden verlicht door zelf-manipulatie of door een daarvoor opgeleide manueel therapeut of chiropractor. Evenals pijn kunnen ook tintelen, doofheid, spiertrekkingen, spierspasmen of zwakte, of spanning rond een gewricht die vermindert door manipulatie wijzen op instabiliteit van de ruggengraat.
• Ploppen of krakende geluiden van een of meer ruggewrichten bij een bepaalde beweging, zoals draaiing van de ruggengraat naar één kant, terwijl dat bij rotatie naar de andere kant niet zo is.
• ‘Overtraining’ of hyperactivatie van de diepe stabiliserende spieren van de ruggengraat in de regio van het te losse gewricht, meestal alleen waarneembaar voor een gespecialiseerde hulpverlener.
De zegening van de zitbal
Er is een oplossing waarmee de negatieve effecten van te veel zitten tot een minimum beperkt worden: de zitbal. Van origine komt dit type bal uit Zwitserland, vandaar dat hij ook bekend is als Swiss ball, maar ook als fit ball omdat hij voor training gebruikt kan worden. Omdat hij rond is levert de zitbal een kleinere ondergrond, beweegt hij makkelijker onder de zittende en vereist hij dat de houdingsspieren en het evenwichtsmechanisme actief blijven.
Met deze bal is gerandomiseerd gecontroleerd klinisch verkennend onderzoek gedaan door dr Joakim Dettner, die ziekten behandelt door manipulatie van gewrichten, spieren en banden, en zijn medewerkers aan de Kroppsinvest Kliniek in het Zweedse Ronneby. Het bleek dat een minuut balanceren op een zitbal in zittende houding, gevolgd door een halve minuut rust, zeven maal achtereen, zonder verdere andere behandeling een significante reductie van pijn en invaliditeit gaf ten opzichte van massagetherapie.
Voor een optimaal rendement van het gebruik van een zitbal in plaats van een stoel zijn de volgende tips de moeite waard.
• Als trainingsbal worden deze ballen gewoonlijk stevig opgeblazen en wanneer iemand erop gaat zitten, moeten de bovenbenen parallel aan of licht gebogen richting de vloer komen te staan, met de heupen niet meer dan 10 graden boven de knie. Kies echter voor een bal die als stoel gebruikt moet worden een maat groter dan voor training, en blaas hem niet verder op dan tot het punt waarop uw heupen maar weinig hoger komen dan uw knieën wanneer u erop zit. Zo kunt u op een zachte bal zitten. Als u op een hard opgeblazen bal zit, kan dat op de nervus sciaticus (beenzenuw) drukken hetgeen veel ongemak kan opleveren. In het algemeen kan iemand die kleiner is dan 1,55 m het beste een bal van 55 cm doorsnede nemen, iemand van 1,55 m tot 1,70 m een bal met een doorsnede van 65 cm en wie groter is dan 1,70 m een bal van 75 cm doorsnede.
• Gebruik enkel ballen met anti-barstsysteem (ABS: Anti Burst System). Er zijn inmiddels verschillende merken op de markt en u moet erop letten, dat de weerstand tegen barsten nog geldt voor uw lichaamsgewicht. Goedkope ballen kunnen klappen als er met een nietje of ander scherp voorwerp in geprikt wordt en dat kan een blessure opleveren als u valt. Ballen met ABS lopen langzaam leeg als er een gat in komt, waardoor u van de bal kunt opstaan voordat er ongelukken gebeuren.
• Inspecteer dagelijks de vloer op steentjes, nietjes, paperclips of andere scherpe voorwerpen die de bal kunnen beschadigen.
• Gooi de bureaustoel nog niet weg. Om op een zitbal te werken moeten de houdingsspieren volledig actief zijn en als deze vermoeid raken dan wordt u gewoon iemand die met een slechte houding op een zitbal zit in plaats van op een stoel. Blijf daarom niet langer op de bal zitten dan dat u in een goede houding kunt blijven zitten. Verruil bij vermoeidheid de bal voor een stoel en blijf daar even lang op zitten als u op de bal volhield. Wissel op die manier af tussen stoel en bal. Zo kunt u bijvoorbeeld steeds 15 minuten op de bal zitten en 15 minuten op een stoel. Naarmate uw houdingsspieren sterker worden kunt u de tijd die u op de stoel zit verminderen.
Oefeningen tijdens het zitten
Terwijl u op de bal zit kunt u voedingstoffen naar de spieren, banden en schijven van de ruggengraat pompen en er afvalstoffen vandaan laten transporteren door de volgende bewegingsoefeningen te doen. Deze zijn zeer effectief en nog leuk ook.
• Zittende oefening. Terwijl u in een goede houding blijft zitten tilt u eenvoudig één voet van de vloer gedurende één of twee seconden en daarna de andere gedurende één of twee seconden, en dat afwisselend gedurende 30-60 seconden. Doe dat de hele dag door regelmatig.
• Zittend balanceren. Kunt u de voeten eenmaal gemakkelijk één voor één optillen met behoud van een goede houding, probeer dan beide voeten tegelijk op te tillen terwijl u op de bal balanceert. Let erop goed rechtop te blijven zitten tijdens deze bewegingen. De eerste paar keer dat u deze oefening doet is het goed, de bal even uit de buurt van andere meubels te zetten voor het geval u uw evenwicht verliest. Hoe meer moeite het u kost om uw evenwicht te bewaren op de zitbal, des te noodzakelijker is de training voor u!
• Bekken naar voren en achteren kantelen. Stelt u zich uw bekken voor als een kom die u over de broekband heen leeg moet gieten en daarna achterover over de achterkant van de band. Houd bij deze oefening het hoofd en de schouders zo stil mogelijk om de pompbeweging in de onderrug optimaal te maken. Dit is tevens een goede oefening voor de buik- en rugspieren. Twee- tot viermaal daags 20 herhalingen kan bijzonder heilzaam zijn.
• Naar links en rechts kantelen. Terwijl het hoofd en de schouders niet meebewegen wiegt u het bekken 10-20 keer heen en weer, twee tot vier keer per uur.
• Cirkels maken met het bekken. Ook het bekken in cirkels bewegen is zeer effectief. Houd hoofd en schouders ook hier helemaal stil ten behoeve van de pompbeweging in de onderrug en de spiercoördinatie.
• Achten maken met het bekken. Met het bekken kunt u ook achtvormige bewegingen maken van voor naar achteren of van links naar rechts. Dat is een heel goede coördinatie-oefening. U kunt kiezen of u deze naar willekeur doet, of elk uur 10-20 achten maakt in beide richtingen, voor het beste resultaat.
Paul Chek
Paul Chek is oprichter van het C.H.E.K. Institute in Encinitas in Californië. Hij is een internationaal erkend spreker en docent op het gebied van orthopedische revalidatie en van correctieve en prestatieverhogende training. Meer informatie is te vinden op zijn website www.chekinstitute.com.
1 Ahrens W., Pigeot I, eds. Handbook of Epidemiology. Berlin: Springer Verlag, 2004
2 Fahrni WH. Backache Assessment and Treatment. Vancouver, BC: Mosqueam Publishers, 1976
3 Batmanghelidj F. Your Body’s Many Cries for Water. Falls Church, VA: Global Health Solutions, 1992
