Maken toiletartikelen ons onvruchtbaar?

Antiseptische stoffen in dagelijkse toiletartikelen, zoals tandpasta, shampoo, lotions en oogdruppels, interveniëren met onze cellen en het geslachtshormoon oestrogeen. Dit kan van invloed zijn op ons vermogen om op natuurlijke wijze kinderen te krijgen.

De antiseptische middelen – quaternaire ammoniumzouten (quats) genoemd – beïnvloeden onze mitochondriën, de energiecentrales in onze cellen, en onderbreken oestrogeensignalen. Zodoende kunnen zij onze vruchtbaarheid verminderen.

Quats worden al sinds de jaren veertig uit de vorige eeuw gebruikt als antiseptische middelen in toiletartikelen en schoonmaakmiddelen, en worden geacht veiliger alternatieven te zijn dan middelen zoals triclosan.

Wetenschappers weten niet precies wat de consequenties zijn van de constante blootstelling aan quats. Wel is bekend dat geneesmiddelen die de activiteit van mitochondriën verhinderen, de ziekte van Parkinson kunnen veroorzaken. Dierenstudies laten ook zien dat iedere onderbreking in de oestrogeenproductie schade toebrengt aan het voortplantingssysteem en van invloed is op de vruchtbaarheid.

Onderzoekers van de Universiteit van Californië (Davis) testten 1.600 stoffen en geneesmiddelen, die onder meer te vinden zijn in alledaagse toiletartikelen en schoonmaakmiddelen. Ze ontdekten dat quats – van alle chemische stoffen die ze screenden – de belangrijkste groep was die de mitochondriën het meest afremden. Quats zitten in tandpasta, mondwater, ooglenzen, neusspray, oogdruppels, shampoo, lotions, vaginale zaaddodende sponzen en schoonmaakmiddelen die quats bevatten tegen microben. Deze middelen blokkeren de mitochondriale functie en dit kan ertoe leiden dat onze lichaamscellen hun functie verliezen en zelfs afsterven ten gevolge van een gebrek aan energie. Quats onderbreken ook oestrogeensignalen, wat van invloed kan zijn op de voorplantingscyclus en de vruchtbaarheid van de vrouw.

De wetenschappers voerden hun eerste tests uit met proefdieren in een laboratorium, maar willen nu nagaan of bij mensen vergelijkbare effecten gevonden worden. Zo hopen ze meer te weten te komen over de mogelijke impact van quats op de gezondheid van de mens.

Bron: Environ Health Perspect, 2017; 125(8): 087015