Voorkom het jojo-effect

Als u bent afgevallen en niet weer wilt aankomen, mijd dan koolhydraten. Een koolhydraatarm dieet vormt een tegengif voor het jojo-effect: een probleem dat veel voorkomt bij mensen die een dieet volgen. Ze zijn afgevallen en komen binnen een jaar weer aan.

Als iemand minder koolhydraten eet, kan dat 9 kg schelen met iemand die koolhydraatrijke voeding eet. Zelfs als ze ongeveer evenveel eten, zeggen onderzoekers van het Boston Children’s Hospital.

Maar het soort koolhydraten dat iemand eet is ook belangrijk. Veel mensen met obesitas eten voornamelijk bewerkte voedingsmiddelen, vaak met een laag vetgehalte, die de insulinewaarden snel laten stijgen. Daardoor wordt de energie uit hun voedsel opgeslagen in vetcellen. ‘Omdat er minder calorieën beschikbaar zijn voor de rest van de cellen, krijgen mensen eerder honger en hun stofwisseling vertraagt: hét recept om aan te komen,’ zegt hoofdonderzoeker David Ludwig.

De onderzoekers volgden 234 mensen met overgewicht die gemiddeld 10 tot 14 procent van hun lichaamsgewicht verloren door een standaarddieet. Maar de onderzoekers waren vooral geïnteresseerd in wat er daarna gebeurde: zouden de ‘lijners’ weer aankomen? Om daar achter te komen, zetten ze de groep vijf maanden lang op een van drie vervolgdiëten, variërend van koolhydraatrijk tot koolhydraatarm.

Bij alle diëten waren de koolhydraten ‘van hoge kwaliteit’, meldden de onderzoekers: niet afkomstig van bewerkte voedingsmiddelen, maar van volkorengranen. Maar hoewel de mensen met een koolhydraatrijk dieet ‘hoogwaardige koolhydraten’ aten, verbrandden ze toch minder calorieën dan degenen met een koolhydraatarm dieet.

De groep met een koolhydraatarm dieet verbrandde dagelijks gemiddeld 250 calorieën meer dan de koolhydraatrijke groep. Dat vertaalt zich naar een gewichtsverlies van ongeveer 9 kg in drie jaar, schatten de onderzoekers.

Het verschil was nog groter bij mensen met de hoogste insulinewaarden: zij verbrandden ongeveer 400 calorieën minder per dag. De onderzoekers ontdekten ook dat degenen met een koolhydraatarm dieet lagere ghrelinewaarden hadden, wat zorgde voor een tragere calorieverbranding.

‘Onze bevindingen zetten vraagtekens bij de overtuiging dat alle calorieën hetzelfde zijn voor het lichaam,’ zegt Cara Ebbeling, coauteur van het onderzoek.

Bron: BMJ, 2018; 363: k4583