Granen beïnvloeden het gedrag

Categorieën: Voeding

Gaan we ons anders gedragen door ons eten? Onder andere granen bevatten zogenoemde ‘exorfinen’. Dit zijn morfine-achtige eiwitten die het gedrag kunnen beïnvloeden.

Wat zijn exorfinen?

Exorfinen zijn morfine-achtige eiwitten die het lichaam niet zelf aanmaakt. Dit in tegenstelling tot de endorfinen, die het lichaam wel zelf maakt (bijvoorbeeld tijdens een ‘runner’s high’). Exorfinen komen voor in melkeiwit (caseïne), soja, spinazie en gluten. Exorfinen in de voeding worden afgebroken door onder andere het DPP-IV enzym. Als dit enzym echter niet goed functioneert, of de toevoer van exorfinen uit de voeding te groot is, dan kunnen de exorfinen in het lichaam worden opgenomen. Hier kunnen ze binden aan dezelfde receptoren als de lichaamseigen endorfinen. Het lichaam kan dan ongevoeliger worden voor de eigen endorfinen en er kunnen verschillende gedragsproblemen ontstaan.

De invloed van exorfinen op het brein

Niet iedereen is even gevoelig voor exorfinen. Bij een gezonde darmfunctie worden exorfinen minder goed opgenomen in het lichaam. Bij een lekkende darm wordt de opname echter aanzienlijk verhoogd. Zeker bij het eten van tarwe kan dit een probleem zijn, omdat van tarwe bekend is dat dit voedingsmiddel de darm meer doorlaatbaar maakt. De exorfinen die in het brein van gevoelige mensen terechtkomen, kunnen een scala aan gedragsveranderingen veroorzaken.

Onderzoek bij mens en dier

Onderzoek met ratten laat zien dat de beestjes eerst hyperactief worden, waarna ze vervolgens ontzettend rustig worden en niet goed meer reageren op prikkels uit hun omgeving. Bij mensen is dit gedrag terug te zien wanneer er sprake is van autisme. De urine van autistische mensen bevat geregeld een verhoogde hoeveelheid exorfinen, wat wijst op opname in het lichaam. Andere symptomen die in relatie gebracht zijn met de aanwezigheid van exorfinen in het brein zijn slaperigheid na het eten van exorfine-rijke voeding en gevoelens van angst en depressie. Verschillende onderzoeken laten zien dat deze klachten verbeterden door het volgen van een glutenvrij- en caseïnevrij dieet.

Bron: Front Hum Neurosci. 2016 Mar 29;10:130.