Een op drie medicijngebruikers heeft meer kans op zelfmoord

Iedere dag geneesmiddelen op recept gebruiken, verhoogt bij een op de drie mensen de kans op een depressie, en zelfs op zelfmoord. En toch lijkt niemand zich bewust te zijn van deze gevaren, zo heeft een recente studie aangetoond.

Meer dan 200 van de meest voorgeschreven medicijnen, variërend van middelen voor het hart tot pijnstillers en middelen tegen maagklachten, worden in verband gebracht met bijwerkingen, waaronder depressies en suïcidale gedachten.

Dit betekent dat een op de drie mensen zonder zich ervan bewust te zijn een middel voorgeschreven krijgt dat tot deze psychische klachten kan leiden, stellen onderzoekers van de Universiteit van Illinois. Het risico is mogelijk nog veel groter, omdat veel ouderen niet één maar meerdere middelen voorgeschreven krijgen.

Depressies kwamen voor bij ongeveer 15 procent van de mensen die drie of meer middelen gebruikten. Bij mensen die twee medicijnen gebruikten was dit 9 procent, en bij mensen die slechts één middel gebruikten 7 procent, volgens een onderzoek naar het medicijngebruik van meer dan 26.000 Amerikanen, gedurende een periode van negen jaar van 2005 tot 2014.

Een vergelijkbaar patroon is te herkennen in de zelfmoordpercentages van mensen die een of meer geneesmiddelen gebruiken. Zelfs middelen waarvoor geen recept nodig is, zoals gewone pijnstillers of middelen tegen maagklachten, kunnen het risico op zelfmoord en depressies verhogen, waarschuwen de onderzoekers.

De medicijnen zorgen er niet alleen voor dat de patiënt zich somber voelt, ze kunnen ook leiden tot klinische depressieve stoornissen, waarvoor antidepressiva worden voorgeschreven, zegt hoofdonderzoeker Dima Qato.

Het aantal recepten voor de 200 geneesmiddelen die met depressies en zelfmoord in verband werden gebracht, steeg tijdens de onderzoeksperiode met 3 procent. Tegelijkertijd verdubbelde het gebruik van middelen tegen maagklachten, zoals protonpompremmers en H2-antagonisten.

In de VS is vastgesteld dat slechts bij een beperkt aantal van deze middelen, depressies en zelfmoord in de bijsluiter als mogelijke bijwerkingen worden vermeld. In Nederland staat dit bij veel middelen wel in de bijsluiter, maar dan als bijwerkingen die ‘zeer zelden’ voorkomen. En zeg nu zelf: leest u altijd de waslijst van mogelijke bijwerkingen in de bijsluiter?

‘Mensen gebruiken deze medicijnen steeds vaker, maar toch worden maar heel weinig van deze geneesmiddelen van een waarschuwingssticker voorzien,’ zegt Qato. Op de verpakking van slaap- en kalmeermiddelen wordt een etiket geplakt met de waarschuwing ‘dit geneesmiddel kan het reactievermogen verminderen’. Waarom dan geen waarschuwing op middelen die een depressie kunnen veroorzaken?

Bron: JAMA, 2018; 319: 2289–98

Reacties