Endometriose en de opiatenepidemie

In 2015 bestempelde de Drug Enforcement Administration de sterfte door een overdosis opioïden in de Verenigde Staten als epidemisch. Het gaat hierbij om verboden middelen zoals heroïne, maar ook om legale pijnstillers zoals oxycodon, hydrocodon (Vicodin), fentanyl en tramadol.

De regelgeving in de VS is inmiddels aangescherpt, maar een Amerikaans onderzoeksteam onderzocht toch of opiaten niet te vaak wordt in gezet als pijnbestrijding bij endometriose.

Vruchtbaarheidsproblemen

Endometriose is een weinig bekende, vaak pijnlijke aandoening die optreedt wanneer endometriale cellen zich buiten de baarmoeder ontwikkelen. Er is hiervoor nog geen genezing of langetermijnbehandeling mogelijk. Geschat wordt dat in Nederland bij 7 tot 10% van de vruchtbare vrouwen endometriose voorkomt. Vaak zonder dat zij het zelf weten. Bij vrouwen met vruchtbaarheidsproblemen komt het veel vaker, tot wel 25%, voor. Het is daarmee een van de belangrijkste oorzaken van onvruchtbaarheid bij vrouwen.

Omvangrijke steekproef

De onderzoekers analyseerden openbaar beschikbare verzekeringsgegevens van 53.847 endometriosepatiënten tussen 18 en 49 jaar en 107.694 anderen zonder deze ziekte. Van 2006 tot 2016 kregen vrouwen met endometriose bijna drie keer vaker een opioïderecept voorgeschreven dan de controlegroep. Deze vrouwen kregen ook bijna vier keer zo vaak een grotere dosis opioïden, overeenkomend met ongeveer 100 milligram morfine en zij namen de voorgeschreven opioïden ook frequenter in, soms tegelijkertijd met benzodiazepenen, een potentieel dodelijke combinatie. Bovendien startte meer dan een kwart van de patiënten binnen zeven dagen na de diagnose van endometriose met de inname een opioïde.

Nederlandse situatie niet zorgwekkend

In Nederland is geen sprake van een opiatenepidemie, maar toch stijgt ook hier het gebruik van zware pijnstillers. Het totaal aantal gebruikers van opiaten was in 2017 meer dan een miljoen. Vrouwen met endometriose doen er daarom goed aan om eventuele pijnstilling met hun huisarts te overleggen en een gynaecoloog te zoeken die naar hun zorgen luistert en alle beschikbare opties goed toelicht, zowel medisch, chirurgisch als farmacologisch.
Voor meer informatie over endometriose, zie www.endometriose.nl

Obstet Gynecol. 2019 Jun;133(6):1120-1130