Mager bewijs voor effectiviteit van veel medicijnen

De geneeskunde laat zich er graag op voorstaan een wetenschap te zijn, maar volgens nieuw onderzoek is de doeltreffendheid ervan niet bewezen. Gebruikmakend van de strengste meetmethoden hebben onderzoekers van de Universiteit van Oxford vastgesteld dat er slechts matig tot weinig bewijs is voor de effectiviteit van veel medicijnen.

De Oxford-onderzoekers beoordeelden 154 overzichtsstudies die tussen 2015 en 2019 zijn uitgevoerd door de onafhankelijke Cochrane Collaboration-groep; dit is een vervolg op een analyse die hetzelfde team in 2016 uitvoerde. In dat eerdere rapport concludeerden de onderzoekers dat 13,5 procent van de 608 artikelen die ze beoordeelden ‘hoogwaardig bewijs’ leverde, maar in de drie jaar daarna bleek dat voor de werkzaamheid van de behandelingen van de 154 artikelen die waren bijgewerkt nog minder bewijs werd geleverd.

Slechts 10 procent van de wetenschappelijke artikelen die de onderzoekers beoordeelden, voldeed aan de criteria van GRADE (een beoordelingssysteem voor het bepalen van de kwaliteit van klinisch onderzoek); de kwaliteit van het bewijs voor de werkzaamheid was ‘matig’ bij 37 procent, ‘laag’ bij 31 procent, en voor 22 procent was het bewijs van ’zeer lage kwaliteit’.

Zelfs van de 15 onderzoeken die aan de criteria voldeden, behaalden er slechts twee ‘statistisch significante’ resultaten. Dat betekent dat het geteste medicijn of de behandeling met vertrouwen kan worden gebruikt door artsen, die ervan kunnen uitgaan dat de behandeling of het medicijn waarschijnlijk werkt.

Bron: J Clin Epidemiol, 2020; doi: 10.1016/j.jclinepi.2020.08.005; theconversation.com, Sep 2, 2020