Parkinson begint in de darmen, niet in het brein

De ziekte van Parkinson wordt meestal gezien als een hersenziekte – maar volgens nieuw onderzoek begint het waarschijnlijk in de darmen, net als zoveel andere chronische aandoeningen. 

Deze theorievoor het eerst geopperd in 2003, is bevestigd door de wetenschap. Bij proeven met ratten zag een onderzoeksteam van de Deense Universiteit van Aarhus dat de ziekte zich vanuit de darmen naar het brein en het hart verspreidde. Een vorm van het eiwit alfa-synucleïne, dat zich ophoopt in de afstervende hersencellen van mensen met parkinson, werd in de darmen van ratten geïnjecteerd. Na twee maanden had het eiwit zich verplaatst en kon het worden waargenomen in de hersenen. 

Het zenuwstelsel van een parkinsonpatiënt is sowieso aangetast, maar een ophoping van het eiwit in de darmen is volgens onderzoeker Per Borghammer soms al twintig jaar voordat de ziekte zich manifesteert te vinden. Begrip van de oorsprong van parkinson is een stap in de richting van preventie van de ziekte en van een doeltreffende behandeling. 

Een andere belangrijke ontdekking is dat bij mensen met parkinson het hart ook kan zijn aangetast. Het is zelfs zo dat de eiwitten al schade aanrichten in het hart voordat ze zich naar de hersenen verplaatsen; het is in het hart waar de eerste schade aan het zenuwstelsel optreedt. ‘Het hart wordt snel aangetast, ook al is de ziekte in de darmen begonnen’, aldus Borghammer. 

Acta Neuropathol, 2019;138: 535–50