Leefstijlmodificatie, een taai proces

Zware vrachtwagen in mul zand

Leefstijlmodificatie is een taai, ingewikkeld en vooral langdurig proces. Je bent niet zo maar van slechte gewoonten af en al zeker niet als het meerdere tegelijk betreft. Het gaat veelal om een leefstijl met verschillende verslavingen die akelig hardnekkig kunnen zijn.

Hoe langer die ziekmakende gewoonten hebben bestaan, hoe meer ze verweven zijn met allerlei lichamelijke en psychische aandoeningen en sociale problematiek.

Natuurlijk is het belangrijk dat mensen met slechte gewoonten gestimuleerd worden om hun ongezonde gedrag te veranderen, maar dat klusje is niet even in een paar dagen geklaard. Hiervoor is vakkundige begeleiding en hulp nodig van diverse disciplines.

Gecombineerde leefstijlinterventie (GLl)

Sinds 2019 wordt de GLI door de ziektekostenverzekeraars vergoed. Slechts 1500 van de 2 miljoen mensen die hier baat bij zouden hebben, kregen de behandeling aangereikt. Het wonderlijke is dat intussen niet-gecertificeerde leefstijlclubjes als paddenstoelen uit de grond schieten, sportscholen die adverteren met leefstijlbegeleiding en sportcoaches die zich met voeding bezighouden en er ook een graantje van willen meepikken. Het RIVM heeft daarom een kwaliteitskeurmerk verplicht gesteld om voor vergoeding van de ziektekostenverzekering in aanmerking te komen.

Onbekend maakt onbemind

Het is niet alleen voor patiënten nieuw om zonder medicatie te worden genezen, maar het is ook voor medici nieuw. Er zijn zuurpruimen onder de artsen die in gerenommeerde bladen uitspraken doen over de kwakzalverijpraktijken van de hooggeleerde heren die onderzoek deden. Dan rijst bij mij onmiddellijk de vraag of ze jaloers zijn, dat zij dit fenomeen niet uitgevonden hebben? Ze schetsen een beeld van slecht onderbouwde studies, terwijl er in de VS, maar ook in ons eigen land intussen voldoende en degelijk bewijs is dat het op elkaar stapelen van medicatie mensen alleen zieker maakt.

Huisartsen blijken het verwijstraject nog niet goed te hebben kunnen vinden. Een ander probleem van de GLI is, dat ze meestal met het oog op de abominabele salariëring van de professionals maar door één discipline worden gerealiseerd. Meestal is dit een diëtist of fysiotherapeut, die uiteraard de meeste aandacht aan eigen domein besteedt. De resultaten zijn dus nog niet om naar huis te schrijven. Dit mag niet verweten worden aan de hardwerkende cursusbegeleiders, maar aan het slecht opgetuigde systeem. Het moest zo goedkoop mogelijk en nu krijgen de begeleiders de schuld. Bovendien is deze extramurale vorm van GLI alleen geschikt voor de lichte vorm van problematiek.

Geïntegreerde specialistische hulp

Een deel van de patiënten vraagt om meer en andere hulp bij hun insuline-afhankelijkheid in combinatie met hoge bloeddruk en cholesterol, plus soms meer of minder ernstig verslavingsgedrag. Stoppen met roken is één, maar roken gaat vaak samen met alcohol, slechte voeding en te weinig beweging. Dan hebben we het nog niet over eenzaamheid, angst voor verandering of depressie. Ook zijn de financiële problemen soms niet te onderschatten. Hiervoor is wel degelijk specialistische hulp nodig van een endocrinoloog en/of verslavingsarts. Ook bij fertiliteitsproblemen is gynaecologische ondersteuning zeer gewenst, naast psychologische begeleiding en ondersteuning van maatschappelijk werk.

Leefstijlpoli

Deze categorie patiënten is niet klaar met een cursus voeding of beweging. Zij worden nu van de eerste lijn naar de specialisten van de tweede lijn doorgestuurd en krijgen individuele medische ondersteuning voor hun deelproblemen. Zij zouden gebaat zijn bij een geïntegreerde aanpak. Een gespecialiseerde leefstijlpoli tussen eerste en tweedelijns gezondheidszorg biedt hiervoor een oplossing. Hulpverleners in de eerste lijn kunnen verwijzen naar meer gespecialiseerde hulp bij ernstige en/of complexe leefstijlproblematiek.

Het vereist nieuwe inzichten, ervaringen en durf om dit soort trajecten op te tuigen en vooral veel energie, geduld en doorzettingsvermogen. De nieuwe weg is vol valkuilen en obstakels, maar ik heb er het volste vertrouwen in dat het op niet al te lange termijn goed gaat komen. Ooit komt die zware vrachtwagen op de plaats van bestemming aan. Het lijkt wel een leefstijlmodificatietraject!

Bon Appétit, Nienke Aukema
info@uwdietist.eu

Noot van de redactie

Een dezer dagen valt de nieuwe Medisch Dossier bij onze abonnees op de deurmat met daarin onder meer aandacht voor het boek ‘(H)erken je honger’ van Marie-Jose Torenvliet. Zij stelt dat je bewust worden of je reactie op honger de juiste is, en herkennen wat precies honger is, de eerste twee stappen zijn op weg naar evenwichtig eten en daarmee een gezond gewicht. Medisch Dossier is ook los verkrijgbaar in de winkel of boekhandel.